Een dakkapel op een huis van voor de oorlog

Een huis uit de jaren twintig of dertig heeft vaak een kap waar je van een naoorlogse rijtjeswoning alleen van kunt dromen, met een helling die dicht bij de zestig graden ligt en ruimte genoeg om onder de nok rechtop te staan. Wie op zo’n zolder een dakkapel plaatsen wil, krijgt er veel ruimte voor terug, alleen vraagt een oude kap om een andere aanpak dan een dak dat in de jaren zeventig uit een catalogus kwam.

Een steile kap geeft meer, maar vraagt ook meer

Hoe steiler het dak, hoe meer vloer met stahoogte je wint bij dezelfde hoogte van de kapel, en dat is op een vooroorlogse kap precies waar de winst zit. Er is ook een keerzijde, want op een steil dakvlak wordt een dakkapel snel te zwaar ten opzichte van de gevel eronder, en dan lijkt het alsof er een doos op het dak is gezet. Laat de kapel daarom intekenen op een foto van de gevel voordat de maat vastligt, zodat je ziet hoe hij in de straat komt te staan en niet alleen hoe groot hij binnen wordt.

Gordingen, beschot en de pannen die er al liggen

Vooroorlogse kappen dragen meestal op gordingen, de zware liggers die van de ene muur naar de andere lopen, met daarop een beschot van houten delen en de pannen. Een dakkapel die tussen twee gordingen past vraagt minder constructiewerk dan een kapel waarvoor een gording onderbroken moet worden, en dat meten wij bij het inmeten dan ook als eerste op.

De pannen die rond de kapel terugkomen, hergebruiken wij het liefst, omdat nieuwe pannen van een ander model of een andere kleur op een oud dak meteen opvallen. Komen er te weinig vrij, dan is een oud model soms nog na te bestellen of bij een sloper te vinden.

Details die bij het huis horen

Wat een vooroorlogs huis zijn karakter geeft, zit in de details: een overstek dat een eind uitsteekt, een boeiboord met een profiel, en kozijnen met een verdeling in roedes. Een strakke kapel met één grote ruit en een dunne lijst botst daarmee, ook als hij technisch prima in orde is. Een houten dakkapel laat zich het makkelijkst in die vorm zetten, terwijl een zinken dakkapel op een oud pannendak juist ingetogen oogt en geen schilderwerk vraagt.

Voor de aansluiting op de pannen wordt op oude daken van oudsher lood gebruikt, en dat blijft op een kap uit die tijd de mooiste oplossing, al zijn er goede alternatieven. Wat de verschillen zijn, lees je bij de vraag over lood, zink of loodvervanger.

Isoleren op een kap die zelf niet geïsoleerd is

Veel vooroorlogse daken zijn aan de binnenkant nooit geïsoleerd, of alleen met een dunne laag die later tussen de sporen is gestopt. Een nieuwe dakkapel is wel volledig geïsoleerd, en dan ontstaat er op de naad tussen de kapel en het oude dak een koude rand waar in de winter vocht kan neerslaan. Wij sluiten de isolatie van de kapel daarom zorgvuldig aan op wat er al zit; hoe dat in elkaar zit, staat bij dakkapel isoleren.

Welstand en beschermde gezichten

Vooroorlogse wijken liggen vaker dan nieuwe in een gebied waar de gemeente strenger naar de gevel kijkt, en soms in een beschermd stads- of dorpsgezicht waar de landelijke vrijstelling helemaal niet geldt. Aan de achterkant kan een kapel dan alsnog vergunningplichtig zijn, en aan de voorkant weegt de commissie de verhoudingen, de kleur en de verdeling van het kozijn. Waar de commissie op let staat in ons artikel over waar welstand naar kijkt, en de landelijke maten vind je bij dakkapel vergunningsvrij.

Er staat al een oude kapel op je dak

Op veel huizen uit deze tijd staat al een kapel, soms uit de bouwtijd zelf en vaker van een verbouwing uit de jaren zestig of zeventig. Een kapel van voor de oorlog heeft vaak mooi houtwerk dat de moeite waard is om te bewaren, en dan kun je de dakkapel renoveren met nieuwe isolatie en beter glas, terwijl de vorm en het profiel blijven zoals ze zijn. Wat daar allemaal bij hoort, lees je bij renovatie.

Een kapel uit de jaren zestig of zeventig is een ander verhaal, want die is vaak niet in de stijl van het huis gebouwd en bevat soms plaatmateriaal waar asbest in kan zitten, zoals in veel plaatmateriaal dat tussen de oorlog en 1994 werd gebruikt. Wil je zo’n dakkapel vervangen, dan laat je dat eerst uitzoeken; wat daarbij komt kijken staat bij de vraag over asbest in een oude dakkapel, en de rest van het werk bij dakkapel vervangen.

Wat je vooraf zelf kunt nakijken

• De gordingen: kijk op zolder waar ze lopen, want daartussen komt de kapel het makkelijkst.
• Het beschot: zie je donkere plekken of zacht hout rond de schoorsteen, noem dat bij het inmeten.
• De pannen: een reservestapel op zolder of in de schuur is goud waard als het dak open gaat.
• De buren: een kapel die in de straat al eens is vergund, laat zien wat de gemeente er goed vindt.