Onderhoud aan een dakkapel: wat er na tien jaar nodig is

Na tien jaar vraagt een dakkapel aandacht op vijf plekken: het loodwerk en de aansluitingen op de pannen, de kitvoegen rond de kozijnen, het hang- en sluitwerk van de ramen, de goot met de afvoer en de ventilatieroosters in het kozijn. De goot, de roosters en het smeren van de ramen komen elk jaar terug, terwijl kit en lood meestal pas na tien tot vijftien jaar echt werk vragen. Een jaarlijkse ronde vanaf de grond of vanuit het raam kost je een kwartier, en daarmee schuif je het moment op waarop je dakkapel aan een renovatie toe is.

Loodwerk en aansluitingen: wat er na tien jaar misgaat

Lood dat tien jaar in zon, vorst en wind heeft gelegen, kan bij de pannen opkrullen, langs een vouw scheuren of aan de bovenkant loslaten, en op die plek loopt regenwater onder de pannen door naar het dakbeschot. Laat je dat zitten, dan zie je het meestal pas als er een vlek op het plafond van de zolder staat, en dan heeft het hout eronder al een paar winters nat gelegen.

Kijk met een verrekijker langs de zijwangen of het lood nog vlak in de golf van elke pan ligt en of er nergens een rand omhoog staat. Bij een loodvervanger van kunststof let je erop of de klemmen nog vastzitten en of het materiaal niet stug en gebarsten is geworden. Staat er ergens een flap omhoog of loopt er een scheur over de volle breedte van een stuk lood, laat het dan herstellen voordat de herfststormen komen; welk materiaal waar het best werkt, staat bij lood, zink of loodvervanger.

Wanneer moeten de kitvoegen vervangen worden?

Kitvoegen rond de kozijnen van een dakkapel gaan meestal tien tot vijftien jaar mee en zijn daarna in de regel aan vervanging toe, ook als ze van een afstand nog redelijk lijken. De signalen zijn haarscheurtjes over de lengte van de naad, een rand die aan één kant van het kozijn loskomt en kit die hard, gelig of korrelig is geworden. Buiten hoort er een elastische kit op basis van MS-polymeer of siliconen in, en geen acrylaatkit, want die is gemaakt voor binnen en scheurt na een paar winters.

Wachten met vervangen kost meer dan de kit zelf, omdat water dat door een open naad trekt achter de beplating blijft staan en daar het houten geraamte laat rotten. Een naad opnieuw laten zetten is een halve dag werk, en wie het op tijd laat doen voorkomt dat er later een hele zijwang open moet.

Bijna alle lekkages die wij naderhand tegenkomen, komen niet door het glas of het paneel. Ze komen door een naad die te lang met rust is gelaten.

Hang- en sluitwerk van de ramen smeren en stellen

Het hang- en sluitwerk van draaikiepramen wil één keer per jaar een druppel zuurvrije olie of wat teflonspray op de scharnieren en de sluitpunten, en dat is een klus van tien minuten per raam. Wie dat overslaat, merkt het na een paar jaar aan ramen die klemmen, zwaarder sluiten of in de kiepstand niet meer goed dichttrekken, waardoor het in de winter langs de kier gaat tochten.

Sluit een raam toch zwaarder dan vroeger, dan staat hij meestal alleen wat scheluw en is hij met een inbussleutel aan het onderste scharnier in een paar minuten bij te stellen. Helpt stellen niet meer omdat het beslag versleten is of het kozijn zelf is vervormd, dan is nieuw beslag of een nieuw raam de volgende stap, en dat is werk voor een vakman.

Hoe vaak moet je de goot van een dakkapel leegmaken?

De goot bij een dakkapel maak je minstens één keer per jaar leeg, het liefst in november na de bladval, en onder bomen twee keer met een extra ronde in het voorjaar. Als we een dakkapel plaatsen, loopt het water van het grote dak daarna om de kapel heen, en precies ter hoogte van de kapel verzamelen zich daardoor het meeste blad en mos.

Een verstopte afvoer laat de goot overlopen, waarna het water achter de boeidelen langs de gevel loopt of op het platte dakje blijft staan. De doorloop test je door na het schoonmaken een emmer water in de goot te gieten en te kijken of het zonder te blijven staan uit de regenpijp komt. Blijft er toch water op het dakje liggen, dan lees je bij water dat blijft staan op een dakkapel waar dat aan ligt.

Ventilatieroosters schoonmaken: hoe en hoe vaak

Ventilatieroosters in het kozijn van een dakkapel maak je één keer per jaar schoon met de borstel van de stofzuiger, en bij een rooster met een klep draai je die daarvoor even helemaal open. In een paar jaar stoft een rooster dicht met pluis, stuifmeel en spinrag, en dan komt er veel minder verse lucht binnen dan waar hij voor gemaakt is.

Een vervuild rooster merk je in de winter aan condens op de onderkant van het glas en een muffe lucht in de slaapkamer, omdat het vocht van de nacht nergens heen kan. In de zomer werkt het net zo, want minder luchtstroom betekent dat de warmte van de dag langer op zolder blijft hangen; meer daarover staat bij condens aan de binnenkant van het glas.

Verschilt het onderhoud per materiaal?

Hout vraagt duidelijk het meeste onderhoud, want een houten dakkapel heeft om de vijf à zes jaar een schilderbeurt nodig, en aan de onderkant van de boeidelen eerder zodra de verf daar begint te bladderen. Een kunststof dakkapel hoeft nooit geschilderd te worden en heeft genoeg aan een keer per jaar afwassen met lauw water, en bij een zinken dakkapel controleer je alleen de naden, omdat het metaal zelf een grijze patinalaag krijgt die het beschermt.

Staat er een houten kapel waarvan het schilderwerk elke keer eerder terugkomt, dan is een renovatie met nieuwe beplating een manier om van dat werk af te komen zonder het geraamte weg te halen. Is het hout eronder zacht, dan ligt dakkapel vervangen meer voor de hand, en de drie materialen naast elkaar vind je in kunststof, hout of zink.

Hoe merk je dat een dakkapel lekt?

Een lekkende dakkapel herken je meestal eerst binnen, aan een bruine vlek op het plafond of de schuine wand na een flinke bui, schimmel in een hoek van de dagkant, een zachte plek in het hout of een muffe lucht op zolder. Een vlek aan de zijkant wijst vaak naar het loodwerk, een vochtige rand rond het kozijn naar de kitvoegen, en water dat vooral na een stortbui binnenkomt naar een goot die overloopt. Zit er vocht tussen de twee ruiten, dan is dat geen lek maar een kapotte afdichting van het glas.

Zie je zoiets, zet dan een emmer of handdoek onder de plek, maak na elke bui een foto en ga zelf niet het dak op om te zoeken. Stuur die foto’s mee als je het laat nakijken, want dan is de plek vaak al te vinden voordat er iemand boven staat, en de zwakke plekken op een rij vind je bij waar een dakkapel lekt.

Welk onderhoud je beter aan een vakman overlaat

Werk op het dak, herstel aan het loodwerk, nieuwe kitvoegen aan de buitenkant en alles aan glas en kozijnen laat je aan een vakman over, en dat zijn ook de klussen die in de tabel onder dit artikel bij de vakman staan. Op een schuin dak klimmen is geen klus voor een ladder en goede moed, want natte of bemoste pannen zijn glad en breken onder je gewicht.

Wat je wel zelf kunt, doe je vanaf de grond met een verrekijker of vanaf de zoldervloer door een geopend raam: kijken, de roosters schoonmaken, de ramen smeren en de goot legen als je er vanaf een ladder tegen de gevel veilig bij kunt. Op een dakkapel die wij plaatsen geldt tien jaar garantie op de constructie en de waterdichtheid, dus zie je in die jaren een lekkage, meld het dan in plaats van het zelf te herstellen.

Welke keuzes bij de bouw het onderhoud bepalen

Hoeveel onderhoud een dakkapel later vraagt, ligt voor een groot deel vast op het moment dat hij gebouwd wordt: het materiaal van de beplating, de manier waarop hij op de pannen aansluit en of er draaikiepramen in zitten die je van binnenuit kunt schoonmaken. Hoe we die keuzes met je doorlopen voordat we de dakkapel plaatsen, lees je bij onze werkwijze van inmeten tot oplevering.