Inmeten van een dakkapel: de zes bepalende maten

Bij het inmeten van een dakkapel leggen we zes maten vast: de hellingshoek van het dak, de afstand van dakvoet tot nok, de breedte van het dakvlak, de plaats van de sporen, de hoogte van vloer en knieschot binnen, en wat er aan installaties in het dakvlak zit. Het inmeten duurt bij ons ongeveer een uur, en samen verklaren die maten waarom twee huizen die van buiten hetzelfde lijken een andere kapel krijgen als we er een dakkapel plaatsen.

1. De hellingshoek van het dak

Een dakkapel past het best op een dak met een helling tussen ongeveer 35 en 60 graden, en onder de dertig graden blijft er onder de kapel zo weinig hoogte over dat een dakopbouw meestal meer oplevert. Hoe steiler het dak, hoe meer ruimte een kapel van dezelfde hoogte geeft, want op een flauw dak van 35 graden win je minder vloer met stahoogte dan op een steil dak van 55 graden.

De hoek meten we met een digitale hellingmeter tegen een spoor op zolder. In de Bollenstreek zie je naast de steile kappen van vijftig graden of meer op vooroorlogse huizen vooral rijtjeshuizen uit de jaren zestig en zeventig met een flauwere kap rond de veertig graden, en op die daken telt elke centimeter hoogte mee.

2. De afstand van dakvoet tot nok

Binnen de afstand van dakvoet tot nok moet de hele dakkapel passen, met aan de onderkant een strook pannen van een halve tot een hele meter en aan de bovenkant meer dan een halve meter tot de nok. Die marges komen uit het Besluit bouwwerken leefomgeving en gelden voor een vergunningvrije kapel op het achterdakvlak, en haal je ze niet, dan is de kapel niet verboden maar heb je een omgevingsvergunning nodig.

Op een laag dakvlak is dit de eerste maat die knelt, omdat er na de twee marges soms maar net genoeg over is voor een kapel van anderhalve meter hoog. De regels op een rij, met wat een gemeente daarbij zelf mag bepalen, staan bij wanneer een dakkapel vergunningsvrij is.

3. De breedte van het dakvlak

Je dakkapel mag zo breed worden als het dakvlak min een halve meter aan elke kant, want die strook moet voor een vergunningvrije kapel aan beide zijkanten vrij blijven. Bij een tussenwoning met een dakvlak van vijf meter reken je dus vijf meter min twee keer vijftig centimeter, en dan kom je uit op een kapel van hooguit vier meter, die de constructie eronder dan ook nog moet kunnen dragen.

In de rekenhulp kies je een breedte tussen 1,80 en 6 meter en zie je meteen wat die maat kost. Wat een kapel van die breedte aan vloer en indeling oplevert, staat uitgewerkt bij de dakkapel van 4 meter, de maat die op de meeste rijtjeshuizen past.

4. De plaats van de sporen

De sporen zijn de schuine balken onder de pannen, en in veel woningen liggen ze op ongeveer zestig centimeter hart op hart, terwijl er bij veel huizen van na 1960 geen sporen liggen maar gordingen met dakplaten. Valt de kapel netjes tussen twee sporen, dan vraagt hij minder constructiewerk; komt de gewenste breedte er midden op uit, dan wordt een spoor onderbroken en opgevangen met een raveelbalk, of schuift het ontwerp tien centimeter op.

Vanaf de zolder zie je de sporen meestal gewoon liggen. Zit er een aftimmering voor, dan vind je ze met een magneet op de schroeven van de platen of door te kloppen, want tussen twee balken klinkt de wand hol en op een balk niet.

5. De hoogte van vloer en knieschot binnen

Bij het inmeten van een dakkapel meten we binnen de hoogte van de zoldervloer tot het punt waar de kapel op het dakvlak begint, want die maat bepaalt hoeveel stahoogte je straks onder de kapel hebt. Het knieschot, het lage wandje aan de voet van het dak, is in de meeste woningen zestig tot honderd centimeter hoog, en daarmee ligt ook ongeveer vast of je vanaf een stoel of pas staand naar buiten kijkt.

Voor een slaapkamer wil je onder de kapel ongeveer twee meter vrije hoogte, en de NEN 2580 telt vloer pas als gebruiksoppervlakte mee waar het minstens 1,5 meter hoog is. Hoe je van de maat op de tekening naar de hoogte komt die je binnen ervaart, lees je bij hoe hoog een dakkapel moet zijn.

6. Installaties in het dakvlak

Een ontluchtingspijp of de doorvoer van de mechanische ventilatie is bijna altijd in een paar uur te verleggen, maar een gemetselde schoorsteen die nog in gebruik is bepaalt mee waar de kapel kan komen, en zonnepanelen moeten er vooraf tijdelijk af. Een verlegde pijp is een kleine post in de prijs, panelen vragen een installateur die ze weghaalt en daarna op een andere plek terugzet, en bij een schoorsteen schuift de kapel opzij of worden het twee kleinere kapellen.

Installaties zijn de maat die het vaakst voor een verrassing zorgt, omdat een leiding op zolder soms anders loopt dan je van buiten zou denken. Wat er per geval kan, staat bij zonnepanelen en een dakkapel en bij een schoorsteen of ontluchting verplaatsen.

Wat kun je zelf alvast opmeten?

Zelf kun je drie maten alvast opnemen, namelijk de breedte van de zolder, de hoogte tot de nok en de hoogte van het knieschot, en daarvoor heb je niet meer nodig dan een rolmaat of een laserafstandsmeter.

1. Breedte van de zolder, gemeten met een rolmaat op vloerhoogte van de ene bouwmuur naar de andere.
2. Hoogte tot de nok, gemeten met een laserafstandsmeter recht omhoog vanaf de vloer onder het hoogste punt.
3. Hoogte van het knieschot, gemeten met een rolmaat van de vloer tot het punt waar de schuine wand begint.

Drie gegevens helpen ons daarnaast vooruit: het bouwjaar van de woning, of er ooit al iets aan het dak is gedaan, zoals een eerdere renovatie van de dakkapel, en of er zonnepanelen liggen. Een foto van de zolder van binnen en een van de achterkant van het huis zeggen in een mail naar info@dakkapellenbollen.nl vaak al genoeg, en heb je bij de aankoop een bouwtekening gekregen, leg die dan klaar, want daarop staat de constructie.

Hoe lang duurt het inmeten en wat gebeurt er daarna?

Het inmeten duurt ongeveer een uur, en binnen vijf werkdagen daarna krijg je een voorstel met een tekening op maat en één totaalbedrag. We nemen een rolmaat, een laserafstandsmeter en een hellingmeter mee, lopen de zes maten op zolder en buiten langs en bespreken ter plekke de indeling, de ramen en de kleur.

Zeg je ja op de tekening, dan gaat de kapel in productie in de werkplaats, en van inmeten tot plaatsing reken je op vier tot zes weken. Hoe die weken zijn verdeeld en wat er op de dag zelf gebeurt, lees je bij onze werkwijze van inmeten tot oplevering.

Het materiaal kiezen na het inmeten

Na het inmeten kies je het materiaal, en ook dat hangt voor een deel aan de maten, want bij een brede kapel bepaalt de breedte hoeveel raamvakken er komen en een vak breder dan ongeveer 120 centimeter is in de praktijk niet te maken. Kunststof, hout en zink verschillen vooral in onderhoud en uitstraling, en wat ze kosten zie je bij de materialen van een dakkapel en bij de kunststof dakkapel.

Aan het eind van dat uur op zolder weet je wat er kan en waar het op vastloopt, en wat je daarna krijgt is geen schatting meer maar een tekening met maten.